رابطه ی انسان با محيط طبيعي به گونه اي است كه اگر شناخت صحيح از نظام طبيعت نداشته با شد ،در برنامه ريزي با مشكل روبه رو خواهد شد.انسان هميشه سعي داشته است كه از قوانين نظام هستي اگاهي پيدا كندوهمواره در تلاش براي زندگي بهتر، تمام توان ودانش خود را به كار برده است. بر همه ی ما روشن است كه اين نظام هستي داراي نظم و قاعده وقانون خاصي است و يا به اصطلاح ،نظامي متعادل است وتا زماني كه اين تعادل به هم نخورد انسان دچار مشكل نخواهد شد اما افزايش جمعيت از يك سو ونيازهاي متنوع انسان از سوي ديگر باعث شده كه تمام توان خود را براي رفع نيازها به كار بگيرد واين خود موجب تغييراتي در محيط اطراف انسان ها شده است.

شايد بسياري از ما در طي اين چند سال گذشته در مورد موضوعات زيرزياد شنيده باشيم:

افزايش گازهاي گلخانه اي، گرم شدن كره زمين،ذوب يخ هاي قطب،تغييرات اقليمی و...اگر به صورت سيستماتيك به اين موارد نگاه كنيم قطعاً به رابطه ی بين آن ها پي مي بريم. بـه  صـورت  خلاصـه می توان گفت: افــزايــش  گــازهـاي گلـخـانه اي  ناشــي  ازفعاليت هاي صنعتي، باعث افزايش گرماي زمين وبه دنبال آن تغیيرات اقليمي  در سطح كره ی زمين خواهد شد.مثلاً گرمایش زمین موجب ذوب یخ های قطب می شود که بالا آمدن سطح آب اقیانوس ها ودریاها را درپی دارددر نتیجه بخشی از خشکی ها (ساحل) به زیر آب می رود.درحالی که در مناطقی از جهان بارش های شدید وسیلاب های عظیم رخ می دهد ، در منـاطـقی  دیگـرخشـک سـالی ها  به  وقـوعمی پیوندد .اما  درحالی که افزایش گازهای گلخانه ای که بیشترناشی از فعالیت  کارخانه ها در  کشورهای صنعتی است،آیا پرداختن به این موضوع در کشورهای در حال توسعه ضرورتی دارد یا خیر‍؟

باید توجه داشته باشیم که تاثیرات  این موارد  در  سطح  کره ی زمین  و  در همه ی مناطق مشهود است. در طی چند دهه ی اخـیرکشـور ما  نیـز شـاهـد  خشکـسـالـی ها ،سیل های زیان آور و سرمای بی سابقه بوده است. پس توجه بیشتربه این مساله وشناخت وآگاهی بیشتر از آثار این تغییرات، ضروری است.در سطح بین المللی هم، اجلاس ها و کنفرانس های زیادی در رابطه با افزایش گرمای زمین وتغییرات آب وهوایی برگزار شد تا جایی که دبیر کل سازمان ملل متحد آقای «بان کی مون» در اولین سخنرانی رسمی خود درباره ی تغییرات زیست محیطی وتبدیل این موضوع به  عنوان علت جنگ میان  کشورها در آینده هشدار داد. و همــچـنـیـن  از ایـالات متــحـده  به  عنــوان بزرگ ترین تولیدکننده ی گازهای گلخانه ای در جهان، خواست

تا در زمینه  ی مقابله با تغییرات آب و هوایی، پیش رو باشد.وی همچنین گفت: "بخش عمده ای از فعالیت های سازمان ملل متحد به پیشگیری و پایان دادن به درگیری هااختصاص دارد ولی بحران آب و هوایی و روند گرمایش زمین،سیاره ما و بشریت را به همان اندازه تهدید می کند.

« بان کی مون»همچنین نسبت به آسیب پذیری بیشتر ساکنان فقیر آفریقا وکشورهای جزیره ای  کوچک در برابر  تغییرات آب و هوایی هشدار داد. به گفته ی او، این تغییرات در آینده موجب قحطی ،خشکسالی و  سیل های بزرگ می شود که زمینه سازدرگیری های جدیدی در میان کشورها خواهد شد.همچنین  رييس سازمان تجارت جهاني هشدار داد که دستيابي به توافق، جهت مقابله با تغييرات آب و هوايي حتي از گفتگوهاي تجارت جهاني نيز دشوارتر خواهد بود.

به گزارش خبرگزاري فرانسه از نوسا دوا،  «پاسکال لامي»رييس سازمان تجارت جهاني در گفتگوباخبرنگاران اعلام کرد:سياست هاي تجاري مي تواند نقش عمده اي را در مبارزه با گرم شدن کره ی زمين ايفاکند. هر چند عده ای از دانشمندان نیز معتقدند که نباید در باره ی گرمایش زمین اغراق کرد.پرفســور « پـل هـار داکـر »  و  پرفــسـور  « کریس کولیر»،که هردو عضو انجمن سلطنتی هواشناسی بریتانیا هستند درکنفرانسی در آکسفورد به این موضوع پرداختند.. نظر دو دانشمندمورد بحث، این بود : که پیش بینی فاجعه آمیزبودن تغییرات جوی،تنها باعث سردرگمی مردم می شود و بایستی توضیحات مستدل تر ومنطقی تری درباره ی تغییرات احتمالی هوای زمین داده شود.اما بايد خاطر نشان كرد كه مردم سراسر جهان، نگران تغيير اوضاع اقليمي جهان هستند به طوري كه نتايج يك نظر سنجي كه دربیست كشور جهان انجام شده گواه اين واقعيت است. به عنوان مثال:در ايران 77درصد ازپاسخ دهندگان گرم شدن هواي زمين را در10سال آينده تهديدي براي كشور دانسته اند .در مجموع در ميان كشورهايي كه نظر سنجي انجام گرفته است از هر 10نفرپاسخ دهنده، 9 نفر گرم شدن كره ی زمين را مسئله ی مهمي مي دانند اما آن را بحراني جدی تلقي نمي كنند(شوراي امور جهاني شيكاگو با همكاري ساير سازمانهاي افكار سنجي).بايد توجه داشت، كه تغييرات اقليمي نه تنها در رابطه با مخاطرات طبيعي از جمله خشكسالي ،سيل و ...است،بلكه اقتصاد جهاني را نيز تحت تاثيرقرار داده است.براي مقابله با كاهش اثرات اين تغييرات اقليمي، لازم است كه كشورهاي صـنعتي ،به صـورت جدي در كاهش آلودگي ها ونيزجلوگیری انتشار گازهاي گلخانه اي اهتمام ورزند.از طرفي ديگر،مردم جهان با اقداماتی چون: ممانعت از قطع درختان، مي توانند امنيت آب وهواي كره ی زمين را تضمین کنند در نهايت ،لزوم بررسی بیشتر اين مسئله ونيز شناخت آثار ونتايج آن به سبب تاثيرات چشمگیری که در كشور ما نیز دارد، توجه بیـشتر  دانـش آموزان  و دانشــجويــــــان  رامی طلبد،تا در آينده  در برنامه ريزي های اساسی با مشكلات كمتري مواجه شد.

 فیصل یوسفی- دبیر جغرافیا وزمین شناسی